Adreslenebilir Gaz Algılama
Projenin Kısa AçıklanmasıKapalı otopark ve tünellerde araç egzozlarından çıkan zehirli gazların ölçülmesi için sensör sistemleri kullanılmaktadır. İnsan sağlığı açısından zararlı olan bu gazlarla ilgili halka açık alanlarda karbon monoksit gazının ölçülmesine yönelik EN 50291 standardı yürürlükteydi. 2012 itibariyle otopark ve tünellerde zehirli gazların (karbon monoksit, azot oksit, azot dioksit) ölçülmesine yönelik EN50545 standardı yürürlüğe girerek burada kullanılacak gaz ölçüm sensörlerinin bu standartlarda olması zorunluluğu getirilmiştir.
Projemiz kapsamında söz konusu zehirli gazların ölçülmesini sağlanmış olup, EN50545 standartlarına uygun detektör sistemi geliştirilmiştir. Bu standartlar dahilinde ülkemizde ilk kez geliştirilen detektör sistemiyle, kapalı otopark ve karayolu tünelleri için zararlı gazların ölçülmesi, ölçümler sonucu havalandırma sisteminin devreye alınması, devreden çıkarılması ve gaz limiti aşımlarında uyarılar veren bir sistem üretilmiştir.
Standartların zorunlu hale getirilmesi, Avrupa ülkelerinin bu standartlara uygun sistemleri tedarik etmesi ve bu sistemlere yönelik taleplerin tam olarak karşılanmadığı bilinmektedir. Bu kapsamda söz konusu sistem için geniş pazar payları mevcuttur. Ürünün yerlileştirilmesi ve uygunluk belgelerinin temin edilmesiyle ülkemiz adına katma değeri olan bir sistem olması sağlanacaktır.
Projenin Amacı
Projemizin amacı kapalı otopark ve tünellerde araç egzozlarından çıkan zehirli gazların ölçülmesi ve kontrolü için EN50545 standartlarına uygun detektör ve kontrol sistemlerinin geliştirilmesidir. Bu kapsamda yapılacak çalışmalarda, kapalı alanlardaki gaz yoğunluğunun ölçülmesi için detektör sistemi ve ana panel tasarımları yapılmıştır. Geliştirilen detektörler ve ana panel sayesinde ortamda gaz yoğunluğunun izlenmesi, buna bağlı olarak uyarılar vermesi ve havalandırma sistemini devreye alması sağlanmıştır. Geliştirilen panel ünitesinin, adresli yapıdaki her gaz detektörünün ayrı olarak da izlenebileceği akıllı bir ünitedir. Tasarım ve analizlerle geliştirilmiş sistemin düşük güç tüketimi sayesinde elektrik kesilmelerinden etkilenmemesi sağlanarak kapalı alanlarda zehirli gazların izlenmesi ve kontrol edilmesi sağlanmıştır.
Yenilikçi Yönleri
Projemiz kapsamında EN 50545 standartlarında dedektör sistemlerinin ülkemizde ilk kez geliştirilerek yerli bir sistem olması yenilik içermektedir.
Bununla birlikte mevcut sistemlerle değerlendirdiğimizde; ana panel ve sensör sistemleri arasında haberleşmenin ve besleme geriliminin sadece iki kablo ile sağlanmaktadır, böylece kurulum kolaylığı ve düşük maliyetli sistem olması sağlanmıştır. Bununla birlikte akıllı sensör sistemleriyle bakım sürelerinin ve arızalı sensörlerin takip edilmesiyle, hızlı ve maliyeti düşük servis imkânı sağlanmaktadır.
Sistemin hedeflenen başarı ölçülerinde ve standartlarda olması sağlandığında yurt içinde ve yurt dışında ticarileştirilmesi sağlanarak ekonomik kazanç sağlanacaktır. Özellikle yurt dışından ithal edilen sistemlerin yerini almasıyla ülke sermayesinin içerde kalması bununla birlikte ihraç edilmesiyle katma değer yaratılması hedeflenmektedir.
Tasarlanan adresli gaz algılama sistemi ile hem ürün gamına yeni ürünler eklenecek ve kısmen yeni bir pazar açılacaktır. Bu sayede benzer ürün satışında 0 civarı bir artış olacağı planlanmaktadır.
Standartlara uygun geliştirilecek ilk yerli sistem olmasıyla hem firmamız teknik personellerinin hem de ulusal pazarda detektör sistemi üreticilerinin bu konuda bilgi ve tecrübesine katkılar sağlamıştır.
Geliştirilecek sistem için gaz yoğunluğuna bağlı olarak havalandırma sisteminin devreye alınması ya da devreden çıkarılması sayesinde sürekli çalışan havalandırma sistemlerine oranla daha çevreci ve düşük işletim maliyetli bir sistem olmuştur.
Geliştirilen adresli gaz algılama sistemi belirlenen standartta olması sağlanmış olup yenilikçi bir ürün olmuştur. Bu kapsamda düşünüldüğünde ülkemizde böyle bir sistemin henüz geliştirilmemiş olması, uluslararası teknolojide de az sayıda ürünün olmasından dolayı gelişime açık bir sektör olmaktadır. Firma olarak standart detayında belirlenen kriterlerin sağlanması ve hedeflenen teknik özelliklerin geliştirilmesiyle ulusal bilgi birikimimize ve teknolojik gelişimimize katkılar sağlanacaktır.
Kuruluş içerisinde ürünün ticarileşmesinden sonra yapılacak geliştirme çalışmaları ve yerli firmaların cesaretlendirilmesiyle yeni Ar-Ge projeleri başlatılması öngörülmektedir. Sensör ölçüm hassasiyetinin arttırılması, haberleşme teknolojisinin geliştirilmesi ve ilerleyen süreçlerde kablosuz haberleşme teknolojisinin geliştirilerek enerji maliyetlerinin etkin kullanılması öngörülmektedir.
Gaz ölçüm sistemiyle ilgili ticarileşme aşamasında fikri mülkiyet hakkı sorunlarının yaşanmaması ve Ar-Ge çalışmalarımızın koruma altına alınması için geliştirilecek sistemlere yönelik patent/faydalı model belgesi başvuruları yapılmıştır. Bununla birlikte yurt içerisinde ya da yurt dışında talepler gelmesi durumunda sistemle ilgili know-how satışları da firma olarak düşünebileceğimiz konular arasındadır.
Sektörel olarak ölçüm sistemleri konusunda katkılar sağlanması öngörülmektedir. Burada gerçekleştirilen sensör devreleri, ana panel tasarımları ve haberleşme sistemleriyle yeni tekniklerin ve teknolojilerin kullanılması/geliştirilmesi sağlanmıştır.
Proje çıktısının amaçlarına uygun kullanılmasıyla birlikte kapalı alanlarda insan sağlığını tehdit eden zehirli karbon monoksit, nitrojen dioksit ve nitrojen oksit gazlarının solunumunun engellenmesi sağlanarak canlılar için sağlıklı ortamın yaratılması hedeflenmektedir. Aynı zamanda kapalı mekanlarda havalandırma sisteminin kritik gaz seviyesine göre devreye alınması ya da devreden çıkarılmasıyla enerji tasarrufu sağlanarak çevreye ve canlılara olumlu etkileri olacaktır.
Türk Patent ve Marka Kurumu’dan gaz dedektörleri için tasarım patenti alınmış olup numarası 2017 07699 olarak ürünlerimiz tescillenmiştir.
Verimlilik artışı ve maliyet azaltma
Gaz algılama sistemleri insanları kapalı alanlarda özellikle araba parkları ve tünellerde korumak için tasarlandı. Şehirleşme sonucu arabaların sayısı 2006 yılından 2015 yılına 926 milyondan 1.2 milyara çıkmıştır.1 Karbon monoksit ve nitrojen dioksit gazına maruz kalma oranı kapalı ortamlarda yüksek oranda artmıştır. Gaz algılama sistemleri projesi bu zehirli gazları algılayarak öncelikle; güvenlik sağlama, maliyet azaltma, çevreyi koruma ve regülasyon yapma konularında iyileştirmeler yapmayı amaçlamaktadır.
Yüksek seviye ölçüm aralığında bulunan karbon monoksit ve nitrojen dioksit dedektörleri ile güvenlik sağlamaktadır. Havalandırma sistemi bağlantısı sayesinde gerektiğinde havalandırmanın çalışması röleler aracılığı ile sağlanmaktadır. Bu durum elektrik tüketiminde azalmaya ve motor ömründe de artışı sağlamaktadır. Sürekli olarak havalandırma çalışmayacağı için sessiz bir ortamın sağlanmasına faydası olmaktadır. Son olarak sistemin TS EN 50545-1’e göre tasarlanması, araba parkları ve tüneller için özel ölçüm aralığına sahip olması, sistemin çevreye ve insanlara faydalı olmasını sağlar. Varolan sistemleri regüle ederek doğru ürünün doğru yerde kullanımını sağlayarak, verimliliğin artmasını sağlamaktadır.
1Statista, 2017 Number of passenger cars and commercial vehicles in use worldwide from 2006 to 2015.